Het waait maar de molens draaien niet. Wat is er aan de hand?

Haastrecht/Schiedam – Hoewel er de laatste dagen een krachtige noordenwind blaast, staan sinds vorige week 48 monumentale Nederlandse windmolens stil. Er blijken cruciale bouten los te zitten. Het waait wel, maar de molens draaien dus niet.

Het waait te hard voor oude molens

Ruim een maand geleden werden bij molens in Haastrecht en Schiedam twee gebroken bouten ontdekt in een roedeverbinding; een roede is het lange deel dat de basis vormt van de molenwiek. De bouten bleken niet opgewassen tegen de krachten die zij moeten weerstaan als de molen draait. En hoewel de roeden met achttien bouten op elkaar zijn gezet, wil niemand het risico lopen dat ze eraf vliegen. Daarom heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed deze week, na overleg met de molenaars, de 48 molens met een dergelijke constructie geadviseerd voorlopig niet meer te draaien.

Die molens bestaan vaak al eeuwen

De genoemde verbinding, de zogenoemde flensverbinding, is een nieuwe constructie die pas sinds 2011 wordt toegepast. Voor die tijd werd het ‘gevlucht’ (het kruis met vier wieken) gemaakt van twee roeden: lange stalen balken die over elkaar heen kruizen. Aan één roede zaten dus twee tegenover elkaar gelegen wieken.

Zo’n stalen gevlucht gaat ongeveer 25 jaar mee, daarna is het te zwaar aangetast door de roest. Om de leefduur van de roeden te vergroten kwam de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed samen met molenbouwers op het idee om het staal te laten verzinken.

Het bleek technisch ondoenlijk een zinkbad van 30 meter lang te bouwen. Bovendien vreesden ingenieurs dat zeer lange roeden in een heet zinkbad krom zouden trekken. Daarom werd besloten om de roeden uit twee delen te maken en die na een zinkbad aan elkaar vast te zetten met bouten.

Op de tekentafel is dat een haalbare oplossing, maar in de praktijk werken blijkbaar toch grotere krachten op de flensverbinding in dan de bouten aankunnen. En dat is slecht nieuws voor 48 van de 1.200 Nederlandse molens die in de afgelopen zes jaar een verzinkt gevlucht aangemeten hebben gekregen.

Is er een oplossing voor dit probleem?

Zeker, maar bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed durven ze nog niet te voorspellen hoe die eruit komt te zien. Beleidsmedewerker Robert Berkovits zegt dat de dienst samen met experts ‘twee oplossingsrichtingen’ onderzoekt: ‘Of er moeten geheel nieuwe roeden komen, die weer uit één stuk zijn gemaakt. Of we komen met een technische oplossing om de twee verzinkte delen wel helemaal veilig aan elkaar te zetten.’ Op 13 en 14 mei zijn de Nationale Molendagen. Vóór dat weekeinde wil de dienst een oplossing presenteren.

Wie draait er op voor de kosten?

Een nieuw gevlucht (het geheel van alle vier de wieken) kost tussen de 50 en 75 duizend euro, stelt de vereniging De Hollandsche Molen. Een versteviging van de flensverbinding kan een stuk goedkoper uitvallen.

Aangezien de meeste molens alleen nog draaien dankzij vrijwilligers en subsidies, leggen de meeste molenbezitters niet zomaar tienduizenden euro’s neer. Bij de Rijksdienst zijn ze met die kostenvraag nog niet bezig. Berkovits: ‘Maar ik kan wel zeggen dat we ons niet alleen technisch maar ook moreel bij dit probleem betrokken voelen.’

De schade beperkt zich overigens niet alleen tot de kosten voor de wieken. Van de 48 molens worden sommige min of meer commercieel uitgebaat. De Hoop in Zierikzee, bijvoorbeeld. Teun van der Bok huurt deze molen van de gemeente. Dagelijks gooit hij nog koren tussen de molenstenen. ‘Gelukkig hebben wij onlangs 15 duizend euro geïnvesteerd in een elektrische motor waarmee we onze stenen ook kunnen laten draaien, dus het bedrijf valt niet helemaal stil. Maar de elektriciteitsrekening tikt wel door.’

Toch zijn die financiën niet Van der Boks grootste zorg. ‘Molenaar zijn is een constante strijd om die molen maar te kunnen laten draaien. Daar doe je het allemaal voor en die liefde is nu voorlopig geblokkeerd.’ Het steekt als het zulk ‘prachtig maalweer’ is als nu, zegt de molenaar. En hij vreest dat het nog wel even kan duren voordat het ‘kluwentje van technische en juridische problemen’ achter de ontwerpfout is ontward. ‘Je kent het gezegde over de ambtelijke molens.’

Laatste Nieuws

Enschede geeft tijdelijk ruimte aan pop-up horecaconcepten

Enschede - Het college van B&W van Enschede geeft tijdelijke ruimte aan vernieuwende pop-up horecaconcepten om de wederopbloei van de stad...

Nieuwe afspraken met sportverenigingen

Uithoorn / De Kwakel - Op 1 juli ondertekende wethouder Jan Hazen (Sport) de nieuwe huurovereenkomst met H.S.V. Thamen in De...

Camperplaatsen bij Kasteel Erenstein in Kerkrade in trek

Kerkrade - De camperplaatsen bij Kasteel Erenstein in Kerkrade worden goed bezocht. Op de website www.campercontact.com is de camperplaats inmiddels meerdere...

Stimuleringsprijs voor Rheezermaten komt tot leven

Hardenberg - 'De Rheezermaten komt tot leven!' vertelt het verhaal van de Rheezermaten. Het project is dit jaar de eerste winnaar...

Wethouder Menno Roozendaal start podcast over Meierijstad

Meierijstad - Wethouder Menno Roozendaal heeft deze week zijn eigen podcast ‘Menno in Meierijstad’ gelanceerd. In deze podcast gaat de wethouder...

Start bouw ‘De Watergaard’ in Zevenbergschen Hoek

ZEVENBERGSCHEN HOEK – Op donderdag 2 juli is met een feestelijk evenement aan de Driehoefijzersstraat in Zevenbergschen Hoek de bouw van...

Project Centrumplan Ruinen afgerond

Ruinen - Ruinen weer op de kaart met een bruisend en vitaal centrum! Met deze doelstelling is gemeente De Wolden, mede...

Eigen website voor Eemsdelta Campus

De Eemsdelta Campus in Appingedam heeft sinds vandaag een eigen website. Op www.eemsdeltacampus.nl zijn de ontwikkelingen van dit unieke project in Appingedam...

Kidsworkshop techniek in Vriezenveen

vriezenveen - De bibliotheek Twenterand is weer gestart met haar maandelijkse kidsworkshops rond techniek voor kinderen. Naast het aanbod van High...

Publiek welkom bij spectaculaire verbouw Museum Arnhem

Arnhem - Geïnteresseerd publiek kan de verbouwing van Museum Arnhem van dichtbij meebeleven. Sinds vandaag is een speciale route langs de...

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Regio Online Nederland gebruikt cookies voor het optimaal functioneren van haar website, het bijhouden van statistieken via analytische cookies en genereren van inkomsten via marketing cookies. Door gebruik te maken van deze cookies kunnen wij naast een goede beleving voor onze lezers, de diensten van de website gratis en openbaar houden, zonder abonnementen of andere kosten. Accepteer deze cookies om verder te kunnen lezen. Dit hoeft maar eenmalig, tenzij u de browser en cookie geschiedenis van uw browser leegt. Dan zal opnieuw om toestemming gevraagd worden. De cookie waarmee u deze voorwaarden accepteert is over het algemeen 1 jaar geldig. Daarna wordt opnieuw om toestemming gevraagd.
Voor meer vragen kan er contact opgenomen met de redactie via 0180 68 44 24
Regio Online Nederland gebruikt cookies voor het optimaal functioneren van haar website, het bijhouden van statistieken via analytische cookies en genereren van inkomsten via marketing cookies. Door gebruik te maken van deze cookies kunnen wij naast een goede beleving voor onze lezers, de diensten van de website gratis en openbaar houden, zonder abonnementen of andere kosten. Accepteer deze cookies om verder te kunnen lezen. Dit hoeft maar eenmalig, tenzij u de browser en cookie geschiedenis van uw browser leegt. Dan zal opnieuw om toestemming gevraagd worden. De cookie waarmee u deze voorwaarden accepteert is over het algemeen 1 jaar geldig.